Würum am Grossäti si Geburi längwilig isch

Gmeindsmuni - 1. August

Stefan Krattiger | 01.08.2010 | Festrede in Aegerten zum 1. August 2010 |

Liebi Aegerterinne und Aegerter
Liebi Schwiizerinne und Schwiizer
Gschetzti Aawäsendi

Liebi Schwiiz

Es freut mi, dass ig das Johr d’Erscht-Ouguscht-Red hie z’Aegerte darf haute. Ha jo scho mou dörfe, vor sächs Johr. Aber denn, denn bini no jung gsi. Ig bedanke mi für die Glägeheit härzlech, ou wenn’s ehrlechgseit mit einigem Liide verbunge isch, sone Feschtred.

«Z’läng, z’banau, z’humorfrei»

Das isch dr Titu vomene Artiku im Tagi, wo sech de Erscht-Ouguscht-Rede widmet. Ig ha dä dummerwiis gläse, bevor i die Red geschter ändgüutig zu Papier ha brocht. «Es gibt viele Gründe, warum die meisten Redner scheitern», hani dört dörfe erfahre. Das macht Muet.

Das Ganze isch tatsächlech nid ganz eifach. Vorauem scho drum nid, wüu ds pathetisch fiirleche und ds unfreiwillig komische mängisch schampar noch binenang liege. Dass me bimene «Lingge» im Normaufau no chli kritischer härelost, was dä so vom Stapu lot, verkompliziert die Sach zuesätzlech äs birebizzeli. Ä Kollegin, wo im schöne Thurgou deheim isch, het mer no gwarnt:  Sie heig denn nach ihrere Red kes Schnitzubrot meh bercho, ir Feschtwirtschaft. Drum keh Panik, het si mi beruehigt, «schlimmer cha’s nid cho!» Das stimmt. Vor auem drum nid, wüu ig mis Steak u mi Bratwurscht vorsorglech scho im Voruus ha verdrückt.

Ä Low-Risk-Variante wär natürelch ou gsi, uf irgendäs unverdächtigs lokals Thema uszwiche. Aber das cha’s jo irgendwie ou nid si. Schliesslech isch hüt Bundesfiirtag und nid Gmeindsversammlig.

Irgendwie positiv müesses de haut scho si, het dr Jouni gwüsst z’bedänke gä. Schliesslech tüeng jo ou niemer am Geburi vom Grossäti luuthaus breitwauze, was dä fürne schlächte Siech dä sig. Wenn scho, de nume imene liise Näbesätzli, nätt und süess verpackt, dörf me das mache.

Auso: Immerhin si mer hüt aui do. Und go dervo us, dass mir aui eher säute ane Geburtstagsparty vo öbberem gö, wo mir grundsätzlech totau unsymphatisch finge. Allei scho us üsere Awäseheit cha me fouglech schliesse, dass üs öbbis a dr Schwiiz liegt. Ig ha d’Schwiiz gärn – das würdi so aus Usgangspunkt mou feschthaute.

I ha se i erschter Linie drum gärn, wüu sie mi Heimat isch. Punkt. Wüu ig Mönsche, Orte, Erläbnis und Erinnerige mit däm Fläck verbinde, wo ig rein zuefällig bi häregebore worde. «Hie han I glehrt, wie me louft, wie me misstritte macht und wieder ufschteit, we me isch gheit», het dr Büne Hueber vo Patänt Ochsner mou textet. Und dass me ir Schwiiz speziell difig lehrt loufe, das het dr Viktor Röthlin jo hüt mit sim Marathon-Europameischter-Titu idrücklech bewiese. Natürlech bi ig ou vorem Ferseh ghocket und ha mis innere Schwiizerfähnli gschwänkt.

Die Heimatverbundeheit isch äuä ds normauschte vor Wäut. Das geit äuä fasch aune so, nid nume üs Schwiizerinne und Schwiizer. Wär ig zum Bischpiu stattdesse ds Frankriich gebore, würd mir äuä Frankriich am Härze liege. Mit em tolle Näbeefeekt, dass i de äuä dütlech besser oder zumindescht dütlech weniger schlächt französisch chönnt.

Heimat isch dört, wo me deheime isch.

Starchi Wort, oder? Widerspruch zwäcklos und eigentlech ou unmüglech. Do chani no für aui rede. A dere Steu nickt no dr Grossteil vom Publikum zuestimmend und dänkt glichzitig: «Schmöckt’s do nach Bratwurscht?», «Macht dä äch no lang?» oder «Isch’s nid ändlech Zyt fürs Füürwärch?» Dr chlinscht gmeinsam Nenner isch haut säute ufregend.

D’Versuechig, hie Augemeinplätzli und wuukig-schöni Worthüusene anenang z’reihele, die isch gwautig. Immerhin söue jo aui mitgmeint si. So cha me d’Fauhöhi minimiere. Ds Problem: Äs isch furchtbar längwilig.

Drum isch viellech, we mer ehrlech si, ou ds Geburtstagsfeschtli vom Grossäti längwilig. Me darf doch ou mou chli is Detail go. Me darf ou mou kritisiere und offe und ehrlech säge, was eim a dere Schwiiz nid passt. Nobody is perfect, schliesslech. Ou wenn de bi däm Thema d’Meinige plötzlech usenang gö, wüu’s politisch wird. Ig merke, die einti und dr anger unger öich tschuderet’s scho. Politik am Erscht Ougschte, das isch wie Sarkasmus ar Beärdigung: Grundsätzlech heiku. Aber fürne churze Ougeblick würde derfür äs paar unger öich ds Fürwärch hurti vergässe.

Ig chönnt öich zum Bispiu säge, was mir a mire Schwiiz nid passt. Ig chönnt öich verzeue, dass die Schwiiz mängisch ä huere Bünzli isch. Ä Eigebrötlere. Dass sie mir mängisch bhäbig und i sech kehrt isch. Dass sie sech mängisch z’starch mit dr Vergangeheit beschäftigt. Dass si oft ungerächt isch und nume fürnes paar Wenigi, statt für aui vo üs luegt. Dass sie mängisch meint, sie sig besser aus aui angere und sie ab und zue chli schnäu uf beleidigti Läberwurscht macht. Dass sie zu oft mit sich und äm Räscht vor Wäut haderet, statt dass sie ärnschthaft würd proebiere, astehendi Problem z’löse. So wie vorletscht Wuche, wo d’EU het gfunge, äs wärd jz langsam chli zu kompliziert mit dene bilaterale Verträg und däm ewige Uschäse und müehsame Hin und Här. Ä chli meh Glasse- und Offeheit würd üs i söttigne Situatione oft guet tue. Mir hei üsi Position, d’EU het ihri. Beidi tüe die verträte. Mir dörfe säge, wenn mir angerer Meinig si. Aber wär usteilt, muess ou chönne istecke. Äs git kei Grund, beleidigt z’si.

Das isch jz scho meh persönlechi, ehrlechi und politisch gfärbti Kritik gsi, aus dr Tagi mir hätt empfohle. Mit Absicht. Wüu nämlech genau das dr zwöit Grund isch, würum dass ig ungloublech gärn Schwiizer bi und se gäge kes angers Heimatland wett itusche: Üsi Schwiiz isch kritikfähig und fähig, sech z’ändere, sech z’verbessere. Si ma öbbis verliede. Ig darf säge, was mir a ihre nid passt. Scho elei das isch nid unbedingt säubschtverständlech. I me aus dr Häufti vo aune angere Länder wo’s git, isch elei das scho läbensgfährlech. Isch’s läbensgfährlech, sone Red z’haute. Und när git’s äbe die angeri Häufti, wo me darf säge, was eim nid passt. Aber de isch de hüfig ou scho gad wieder Schluss. Schön, dass mer drüber hei chönne rede. Und när git’s äbe ganz wenigi Länder, wie d’Schwiiz, wo me das wo eim nid passt, cha probiere z’ändere. Dr Dürrematt het mou gseit – die wo dr Bieler Tägu abonniert hei und regumässig läse chöi jz hurti no äs Bier go hole –, dr Dürrematt het mou gseit: «Nid das liebe ig, wo du bisch oder wo du bisch gsi, sondern dini Müglechkeit» – «die Gnade, die immer hell über dir schwebt.» Wuala. das bringt’s ufe Punkt. Ob’s eim de glingt, öbbis z’ändere, so wie me’s wott, das isch ä angeri Frog. Das nennt me de äbe Demokratie. Schliesslech wott mänge öbbis ändere, aber dummerwiis nid au z’gliche. Aber, me het ä fairi Chance, das isch entscheidend.

Und drum sött me’s probiere. «Du chasch nüt derfür, dass d’Wäut so isch, wie si isch. Aber du chasch öbbis derfür, wenn si so bliebt», das isch ä «ibärndütschti» Liedziele vo dr beschte Band vor Wäut. Öbbis ändere, das isch äbe Politik. Ig weiss, Politik het nid unbedingt dr bescht Ruef. Äs Dräcksgschäft sig’s, finge deu sogar. Aber letztschtlech isch d’Politik eifach nid besser, aber ou nid schlechter, aus d’Mönsche haut si. Me cha nid nid politisiere. Wär nid politisiert, mit däm wird Politik gmacht, dä wott offesichtlech nüt ändere. Das isch ou okay, do bini nid missionarisch veranlagt. Aber de bitte immerhin so konsequant si und nid cho jammere. «Die mache jo eh was sie wie» oder «äs änderet jo eh nüt». Jede cha schlussändlech eine oder eini vo «dene» si. Eifach z’säge, me chönn nüt ändere, ohni dass mes probiert het, das isch lausig! Äs muess jo nid immer die ganz grossi Politik si, mit de ganz grosse Würf. Viellech isch’s ufe erscht Blick nidemou Politik, Berüehrigsängscht si auso fähl am Platz. Isch das naiv? Mir isch d’Politik jo ou nid id Wiege gleit worde. Das het aues ganz harmlos und unverdächtig agfange, mit Jugendarbeit und so. Do hani nie z’Gfüu gha, dass sig Politik. Und de git eis ds angere und plötzlech, irgendwie schliichend, irgendeinisch, wird me Politiker gschimpft. Nach sächs Johr Gmeindrat und eme guete haube Johr Gmeindspräsidänt darf i us Überzügig säge: Äs isch gar nid so schlimm, wie me seit. Und jo, me cha öbbis bewege. Nid kompromisslos, aber me cha. Viellech sis nid di ganz grosse Gschichte, aber sie beiflusse üses Läbe derfür umso diräkter.

Äs isch scho fasch fruschrierend, aber ou mit däm zuegäbnermasse liecht moralinsuure Appäu bi ig i eini vo de klassische Ouguscht-Red-Fauene trampet. Wüu nämlech ä sötigne Fiire für gwöhnlech eh nume die Lüüt ume si, wo sech überdurchschnittlech engagiere und imische. Wo scho Politik mache.

So wi die, wo dä Alass mit Ungerstützig vor Gmeind einisch meh organisiert und üs so ä gmüetleche Obe ermüglechet het. Söttig Lüt bruuche mer. Merci doderfür und euch aune für öii Ufmerksamkeit.

Häbet ä schöne Obe und häbet ä schöne Erscht Ouguscht.

 

 

Kommentare (0)Add Comment

Kommentar schreiben
kleiner | groesser

busy